Những kiêng kỵ khi chuyển nhà mới: điều nào có lý, điều nào nên nhẹ tay và cách dọn nhà an toàn
Trả lời ngắn: Người Việt có nhiều lời kiêng khi chuyển nhà: kiêng để nhà mới trống đêm đầu, kiêng mang đồ hỏng vào nhà, kiêng chuyển nhà tháng Bảy âm lịch, kiêng phụ nữ mang thai bê đồ. Một số có lõi thực tế (an toàn, sạch sẽ, sức khỏe), một số thuần tâm linh. Giữ phần có lý, nhẹ tay phần còn lại để ngày chuyển nhà không thành áp lực.
Vì sao chuyển nhà nhiều kiêng kỵ
Chuyển nhà là một thay đổi lớn: chỗ ở mới, hàng xóm mới, có khi cả nếp sinh hoạt mới. Thay đổi lớn thường đi kèm lo lắng, và lời kiêng là cách người xưa gói nỗi lo thành quy tắc để giữ an tâm.
Khi đọc lời kiêng, nên hỏi: lời này bảo vệ điều gì? Nhiều lời sẽ hiện ra lõi rất thực tế; số còn lại thì tùy niềm tin mỗi nhà.
Kiêng để nhà mới trống đêm đầu
Dân gian dặn đêm đầu tiên ở nhà mới phải có người ngủ lại, không để nhà trống, đèn nên bật sáng. Ý là nhà có hơi người, có ánh sáng, không "lạnh lẽo".
Lõi thực tế: đêm đầu tiên nhà mới còn nhiều đồ đạc, cửa khóa chưa quen, có người ở lại vừa trông đồ vừa phát hiện sớm sự cố điện nước. Lời kiêng này đáng giữ.
Kiêng mang đồ cũ hỏng vào nhà mới
Người xưa dặn không mang đồ hỏng, đồ vỡ, đồ cũ nát sang nhà mới, sợ mang theo vận xui. Lõi thực tế rất rõ: chuyển nhà là dịp tốt nhất để bỏ bớt đồ không dùng, nhà mới gọn gàng hơn.
Trước khi chuyển, có thể chia đồ làm ba nhóm: giữ, cho tặng, bỏ đi. Đồ còn dùng được thì cho người cần; đồ hỏng thì bỏ theo đúng quy định phân loại rác.
Kiêng chuyển nhà tháng Bảy âm lịch
Tháng Bảy âm lịch bị nhiều người coi là "tháng cô hồn", kiêng làm việc lớn như chuyển nhà, cưới hỏi, mua xe. Đây là quan niệm tâm linh, nhiều gia đình vẫn giữ.
Nếu bắt buộc phải chuyển vào tháng Bảy (hết hợp đồng thuê, ngày bàn giao nhà), có thể làm lễ nhập trạch gọn, giữ tâm thế bình thản. Không nên vì lời kiêng mà chịu tốn kém lớn như phải thuê thêm nhà tạm cả tháng.
Kiêng phụ nữ mang thai bê đồ, chuyển nhà
Có nơi kiêng nhà có người mang thai chuyển nhà, sợ "động thai". Phần tâm linh tùy niềm tin; phần thực tế thì rất đúng: người mang thai không nên bê vác nặng, leo trèo, hít bụi sơn mới.
Nếu gia đình buộc phải chuyển nhà khi có bà bầu, nên để người khác lo phần nặng nhọc, bà bầu chỉ hướng dẫn sắp xếp. Nhà mới sơn sửa xong nên mở cửa thông thoáng một thời gian trước khi về ở.
Kiêng cãi vã, khóc lóc ngày chuyển nhà
Ngày chuyển nhà, người lớn hay dặn cả nhà không cãi nhau, không la mắng trẻ con, không khóc. Ý là khởi đầu ở nhà mới bằng không khí vui vẻ.
Ngày chuyển nhà vốn dễ căng thẳng vì mệt mỏi, mất đồ, chậm giờ. Chuẩn bị trước kỹ càng là cách giữ lời kiêng này hiệu quả nhất.
Kiêng để thùng gạo trống, bếp nguội
Lời dặn thùng gạo phải đầy, bếp phải đỏ lửa ngay ngày đầu mang ý mong cuộc sống ấm no. Đây là lời kiêng vô hại, dễ làm: đổ gạo đầy thùng, nấu một nồi cơm hay đun ấm nước đầu tiên.
Với căn hộ, dùng bếp điện hoặc bếp từ là đủ; không cần nhóm lửa than gây nguy hiểm.
Những lời kiêng nên nhẹ tay
Có những lời kiêng dễ làm khó cả nhà: kiêng chuyển nhà ngày mưa, kiêng gặp người lạ trên đường, kiêng quay lại nhà cũ lấy đồ quên. Nếu giữ cứng, ngày chuyển nhà sẽ thêm phiền phức không cần thiết.
Có thể coi những lời này là "nếu được thì tốt". Lỡ quên đồ thì quay lại lấy, gặp mưa thì che chắn đồ đạc cẩn thận. Không có điều gì quyết định cả cuộc sống sau này.
Kế hoạch dọn nhà an toàn
- Đóng thùng theo phòng, ghi nhãn rõ, đồ dễ vỡ đánh dấu riêng.
- Mang theo túi đồ dùng ngày đầu: giấy tờ, thuốc, sạc điện thoại, quần áo, đồ vệ sinh.
- Thuê đơn vị chuyển nhà có hợp đồng rõ ràng, kiểm tra bảo hiểm hàng hóa nếu có.
- Người già, trẻ nhỏ, người mang thai tránh khu vực bê vác.
- Kiểm tra điện, nước, gas, khóa cửa ngay khi đến nhà mới.
Một ngày chuyển nhà không ai bị thương, không mất đồ quan trọng là thành công lớn nhất.
Chú ý an toàn ở nhà mới
Nhà mới xây, mới sửa có thể còn mùi sơn, keo, bụi. Nên mở cửa thông gió vài ngày, trẻ nhỏ và người già tạm tránh phòng vừa sơn.
Kiểm tra lan can ban công, chốt cửa sổ, ổ điện thấp với nhà có trẻ nhỏ. Neo các tủ cao, kệ cao vào tường để tránh đổ khi trẻ leo trèo.
Thông báo đổi địa chỉ
Một việc dễ quên khi chuyển nhà là cập nhật địa chỉ: ngân hàng, nơi làm việc, trường học của con, giấy tờ cư trú. Thủ tục đăng ký cư trú tuân theo quy định hiện hành, nên hỏi công an phường, xã nơi mới đến.
Báo địa chỉ mới cho họ hàng, bạn bè cũng là cách người xưa gọi là "báo tin vui nhà mới".
Chào nhà cũ
Nhiều gia đình trước khi rời nhà cũ thắp nén hương tạ ơn thổ thần đã che chở những năm qua, dọn sạch sẽ trước khi trả nhà hoặc bàn giao. Đây là một nếp đẹp, thể hiện lòng biết ơn.
Với nhà thuê, trả nhà sạch sẽ, đúng hẹn còn giúp lấy lại tiền cọc suôn sẻ và giữ quan hệ tốt với chủ nhà.
Giữ tâm thế thoải mái
Chuyển nhà mệt, lời kiêng nhiều, nên đừng để mọi thứ đè nặng. Giữ những điều có lý, làm vừa sức những điều tâm linh, và nhớ rằng nhà mới sẽ thành tổ ấm nhờ chính những người sống trong đó.
Kiêng chuyển nhà khi trong nhà có tang
Nhiều gia đình kiêng chuyển nhà, làm tân gia khi đang có tang (thường trong vòng một năm hoặc tới khi mãn tang). Lý do là đang trong thời gian tưởng nhớ, không nên tổ chức việc vui lớn.
Nếu buộc phải chuyển (hết hạn thuê nhà, bàn giao nhà), có thể làm lễ nhập trạch đơn giản, không làm tiệc tân gia, đợi mãn tang mới mời họ hàng đến chơi. Cách này vừa giữ được ý tứ với người đã khuất, vừa giải quyết được việc thực tế.
Kiêng mang chổi cũ, thùng gạo cũ
Có nơi kiêng mang chổi cũ sang nhà mới vì sợ "quét" theo điều không hay. Lời kiêng này dễ giữ: chổi không đắt, mua chổi mới cho nhà mới cũng là dịp thay đồ dùng.
Thùng gạo cũ nếu còn tốt thì vẫn có thể mang, nhiều nhà rửa sạch, đổ gạo mới đầy trước khi mang vào. Ý nghĩa nằm ở chỗ "đầy", không phải chỗ "mới".
Trẻ nhỏ trong ngày chuyển nhà
Ngày chuyển nhà, cửa mở liên tục, đồ đạc ngổn ngang, người lạ ra vào, rất dễ xảy ra tai nạn với trẻ nhỏ: kẹt tay vào cửa, vấp ngã, chạy ra cầu thang, nuốt phải ốc vít. Nhiều gia đình gửi bé sang nhà ông bà một ngày, đón về khi mọi thứ đã tạm gọn.
Nếu bé ở lại, nên có một người lớn chuyên trông bé, cho bé ở trong một phòng đã dọn xong, đóng cửa ban công, cất dao kéo và hộp ốc vít lên cao. Đây là lời "kiêng" thực tế nhất của ngày chuyển nhà.
Vật nhỏ cho ngày đầu ở nhà mới
Nhiều nhà thích đặt một món mang ý bình an, may mắn ngay ngày đầu, như hồ lô, linh vật hay vật phẩm trang trí phòng khách. Có thể xem vật phẩm may mắn để chọn món vừa ý, đặt chỗ vững, tránh mép bàn nơi trẻ con chạy nhảy.