Chọn ngày cưới, tuổi Kim Lâu và mượn tuổi: hiểu quan niệm cũ để bàn với hai gia đình cho êm
Trả lời ngắn: Kim Lâu là quan niệm dân gian cho rằng cô dâu cưới vào một số tuổi âm lịch nhất định sẽ gặp trắc trở. Cách tính phổ biến là cộng hai chữ số của tuổi mụ rồi chia cho 9, dư 1, 3, 6, 8 là phạm Kim Lâu. Nhiều gia đình vẫn xem, nhiều gia đình không. Khi hai bên khác quan điểm, các cách dung hòa thường gặp là chọn năm khác, mượn tuổi hoặc tổ chức lễ đăng ký trước, cưới sau.
Kim Lâu là gì
Kim Lâu, có sách ghi là "cấm lâu", là quan niệm trong xem tuổi dân gian, áp dụng cho việc cưới hỏi (xem tuổi cô dâu) và làm nhà (xem tuổi chủ nhà). Theo đó, có bốn loại Kim Lâu: Kim Lâu Thân (hại bản thân), Kim Lâu Thê (hại vợ), Kim Lâu Tử (hại con), Kim Lâu Lục Súc (hại vật nuôi, làm ăn).
Đây là phép tính truyền miệng, không có cơ sở khoa học, và cũng không có sự thống nhất tuyệt đối giữa các sách. Hiểu đúng bản chất giúp ta bàn chuyện với gia đình bình tĩnh hơn.
Cách tính tuổi Kim Lâu phổ biến
Cách hay gặp nhất: lấy tuổi mụ (tuổi âm, tức tuổi dương cộng một), cộng các chữ số lại, rồi chia cho 9 lấy số dư.
| Số dư | Kết quả theo quan niệm |
|---|---|
| 1 | Kim Lâu Thân |
| 3 | Kim Lâu Thê |
| 6 | Kim Lâu Tử |
| 8 | Kim Lâu Lục Súc |
| Số khác | Không phạm |
Ví dụ cô dâu tuổi mụ 26: 2 cộng 6 bằng 8, chia 9 dư 8, phạm Kim Lâu Lục Súc theo cách tính này. Có sách tính theo cách khác một chút, nên kết quả có thể lệch. Nếu gia đình tin xem, nên hỏi người xem quen của gia đình để dùng cùng một cách.
Tuổi mụ và chuyện tính lệch một năm
Lỗi hay gặp nhất là nhầm tuổi mụ với tuổi dương. Tuổi mụ tính từ lúc sinh ra đã là một tuổi, và tăng một tuổi mỗi khi qua Tết Nguyên Đán, không theo ngày sinh nhật. Người sinh tháng Chạp âm lịch thì qua Tết đã sang tuổi mụ mới dù chưa tròn năm.
Một số người còn nhầm mốc đổi năm: có trường phái tính từ tiết Lập xuân, có trường phái tính từ mùng một Tết. Hai mốc này có thể lệch nhau vài ngày, ảnh hưởng tới người sinh sát Tết. Hỏi kỹ ngày sinh âm lịch là bước đầu tiên.
Mượn tuổi là gì
Khi cô dâu phạm Kim Lâu mà đám cưới không thể dời, nhiều gia đình dùng cách "mượn tuổi": nhờ một người không phạm, thường là chị em gái họ hàng, đứng ra làm một phần nghi thức thay, như đi trước đoàn đưa dâu, bước vào nhà trai trước cô dâu. Có nơi chọn giờ cô dâu bước ra khỏi nhà gái sau giờ Tý của ngày hôm sau.
Cách làm cụ thể khác nhau theo vùng và theo người xem. Đây là cách dân gian giúp các gia đình tin xem vẫn yên tâm tổ chức cưới đúng thời điểm đôi trẻ mong muốn.
Chọn ngày cưới theo dân gian
Ngoài tuổi Kim Lâu, người xem ngày còn tránh một số ngày được coi là xấu như ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ (mùng năm, mười bốn, hai mươi ba âm lịch), ngày Sát chủ, và chọn ngày hoàng đạo hợp tuổi cô dâu chú rể. Tháng cô hồn (tháng Bảy âm lịch) nhiều gia đình kiêng cưới.
Các quy tắc này có nhiều trường phái, đôi khi một ngày được nơi này coi là tốt, nơi khác coi là thường. Nếu gia đình tin, nên chọn một người xem và theo một cách nhất quán, tránh hỏi quá nhiều nơi rồi rối.
Khi đôi trẻ không tin xem tuổi
Nhiều cặp đôi trẻ không tin chuyện Kim Lâu, muốn cưới theo kế hoạch của mình. Trong khi đó bố mẹ, nhất là ông bà, lại rất lo. Cãi nhau đúng sai về chuyện này thường không có kết quả, vì đây là chuyện niềm tin.
Cách hiệu quả hơn là hiểu nỗi lo của người lớn: họ sợ con cháu gặp điều không hay. Khi đôi trẻ đề xuất một cách dung hòa như mượn tuổi, đổi ngày giờ, người lớn thường yên tâm hơn và đôi trẻ vẫn giữ được kế hoạch chính.
Các cách dung hòa hay dùng
- Dời cưới sang năm sau nếu kế hoạch cho phép
- Mượn tuổi theo cách của người xem gia đình
- Đăng ký kết hôn trước theo pháp luật, tổ chức lễ cưới truyền thống vào năm không phạm
- Chọn giờ đưa dâu sau giờ Tý ngày hôm sau theo một số cách xem
- Giữ nguyên ngày, làm thêm lễ cúng theo nếp gia đình cho người lớn an tâm
Không có cách nào là duy nhất đúng. Gia đình thoải mái với cách nào thì dùng cách đó.
Đăng ký kết hôn là chuyện pháp lý riêng
Cần phân biệt: việc cưới hỏi theo phong tục và việc đăng ký kết hôn theo pháp luật là hai chuyện khác nhau. Hôn nhân chỉ được pháp luật công nhận khi đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền, không phụ thuộc ngày giờ xem tuổi.
Thủ tục, giấy tờ đăng ký kết hôn có thể thay đổi theo thời gian, nên hỏi trực tiếp ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc tra cứu cổng dịch vụ công để làm đúng. Đừng để việc chờ năm đẹp làm chậm thủ tục pháp lý khi đôi trẻ cần.
Chọn ngày theo thực tế
Ngoài yếu tố tâm linh, ngày cưới còn phụ thuộc thực tế: lịch làm việc của hai bên, mùa cưới đông nên nhà hàng kín chỗ, thời tiết mùa mưa bão ở miền Trung, ngày lễ dài khách dễ về quê. Nhiều cặp đôi chọn ngày cuối tuần mùa thu, mùa xuân vì thời tiết dễ chịu.
Khi đã có vài ngày được xem là tốt, chọn ngày thuận lợi nhất cho khách và gia đình là cách kết hợp hợp lý.
Bàn với hai gia đình thế nào cho êm
Một vài nguyên tắc giúp cuộc bàn bạc nhẹ nhàng hơn:
- Đôi trẻ thống nhất với nhau trước rồi mới nói với bố mẹ
- Mỗi người nói chuyện với bố mẹ mình, tránh để con dâu con rể phải cãi với thông gia
- Lắng nghe lý do của người lớn trước khi trình bày ý mình
- Đưa ra phương án cụ thể thay vì chỉ nói không tin
- Chấp nhận nhường một phần, như giờ giấc, để giữ phần quan trọng
Một đám cưới được cả hai bên vui lòng đáng giá hơn việc thắng một cuộc tranh luận.
Chuyện hợp tuổi vợ chồng
Ngoài Kim Lâu, nhiều gia đình còn xem tuổi cô dâu chú rể có hợp nhau không theo can chi, ngũ hành, cung phi. Kết quả thường được chia thành rất hợp, hợp, bình thường, xung khắc. Những tuổi "xung" theo bảng không có nghĩa là hôn nhân sẽ không hạnh phúc.
Hạnh phúc gia đình được xây bằng sự tôn trọng, chia sẻ việc nhà, cách giải quyết mâu thuẫn và trách nhiệm tài chính. Xem tuổi có thể là tham khảo, không nên là lý do chia tay một mối quan hệ đang tốt đẹp.
Ghi lại để không nhầm
Khi đã chọn ngày giờ, nên ghi rõ cả âm lịch lẫn dương lịch, giờ xin dâu, giờ đón dâu, giờ đưa dâu, giờ cô dâu bước vào nhà trai, rồi gửi cho các đầu mối. Nhầm ngày âm dương là chuyện đã xảy ra với không ít gia đình.
Công cụ đổi lịch âm dương giúp kiểm tra nhanh. Nếu gia đình thích bày một món ý nghĩa trong ngày cưới cho người lớn yên tâm, có thể tham khảo các món vật phẩm may mắn, chọn món mang ý chúc phúc chứ không mua vì sợ.