Chăm sóc phần mộ tổ tiên quanh năm: thăm mộ, dọn cỏ, sửa sang và giữ an toàn ở nghĩa trang

Trả lời ngắn: Chăm sóc phần mộ quanh năm gồm: thăm mộ vào các dịp chính (Thanh minh, giỗ, cuối năm), dọn cỏ, lau bia, kiểm tra lún nứt sau mùa mưa, thay hoa, giữ khu mộ sạch. Ở xa có thể nhờ người thân hoặc thuê dịch vụ chăm mộ của nghĩa trang. Khi thắp hương, đốt vàng mã cần làm đúng nơi quy định để tránh cháy.

Vì sao nên thăm mộ quanh năm

Mộ phần chịu nắng mưa, cỏ mọc nhanh, đất lún sau mùa mưa. Nếu chỉ ra mộ mỗi năm một lần, nhiều khi đã cỏ phủ kín, bia mờ, mộ nứt. Thăm mộ đều đặn giúp phát hiện hư hỏng sớm, sửa nhỏ đỡ tốn kém.

Thăm mộ cũng là cách con cháu nhớ về ông bà, dạy trẻ con về nguồn cội.

Lịch thăm mộ gợi ý trong năm

Không cần đi đủ mọi dịp; chọn những lần phù hợp với điều kiện gia đình.

Dọn cỏ và lau bia đúng cách

Dùng cuốc nhỏ, liềm, kéo cắt cỏ; nhổ cỏ cả gốc quanh mộ. Lau bia bằng nước sạch và khăn mềm; vết rêu bám có thể chà bằng bàn chải lông mềm. Tránh dùng hoá chất tẩy mạnh làm mòn chữ hoặc ố đá.

Mang găng tay, giày kín, nón; cẩn thận rắn, rết, ong vò vẽ ở bụi rậm nghĩa trang.

Trồng cây quanh mộ: nên và không nên

Cây nhỏ, cỏ lá gừng, hoa cúc quanh mộ giúp khu mộ xanh đẹp, giữ đất. Không nên trồng cây to rễ khoẻ sát mộ vì rễ có thể làm nứt mộ, nứt bia. Hỏi ban quản lý nghĩa trang trước khi trồng, vì nhiều nghĩa trang có quy định chung.

Cây cần chăm sóc; nếu ở xa, chọn loại ít cần tưới.

Sửa mộ lún, nứt sau mùa mưa

Mộ đất có thể lún sau mưa, cần đắp thêm đất cho tròn. Mộ xây có thể nứt vữa, bong gạch; vết nứt nhỏ trám lại bằng xi măng, vết lớn nên thuê thợ. Kiểm tra rãnh thoát nước để nước không đọng quanh mộ.

Sửa mộ lớn, xây mới nên báo ban quản lý nghĩa trang và làm theo quy định về kích thước.

Thuê dịch vụ chăm sóc mộ

Nhiều nghĩa trang có dịch vụ chăm mộ theo tháng hoặc năm: dọn cỏ, thay hoa, thắp hương ngày rằm. Đây là lựa chọn tốt cho gia đình ở xa. Nên thoả thuận rõ việc làm, tần suất, chi phí, và nhờ gửi ảnh sau mỗi lần làm.

Chọn dịch vụ do ban quản lý giới thiệu hoặc người quen tin cậy.

Thắp hương và đốt vàng mã an toàn

Nghĩa trang mùa khô rất dễ cháy. Thắp hương xong cắm chắc vào bát hương, không để hương rơi xuống cỏ khô. Đốt vàng mã ở lò hoặc khu quy định, có người trông đến khi tắt hẳn, dập bằng nước nếu cần.

Không đốt khi gió to. Đừng để trẻ nhỏ nghịch lửa ở nghĩa trang.

Giữ gìn nghĩa trang chung

Mang rác về hoặc bỏ đúng nơi quy định: vỏ chai, túi ni lông, hoa héo. Không giẫm lên mộ người khác, không lấn chiếm lối đi. Đỗ xe đúng chỗ, không làm ồn.

Nghĩa trang sạch đẹp là trách nhiệm chung của mọi gia đình có người thân an nghỉ ở đó.

Ghi lại vị trí mộ

Nhiều người đến nghĩa trang lớn không tìm ra mộ vì lâu không đến hoặc nghĩa trang thay đổi. Nên ghi lại khu, hàng, số mộ, chụp ảnh mộ và các mốc xung quanh, lưu vị trí trên bản đồ điện thoại. Ghi vào sổ gia phả để con cháu sau này tìm được.

Thăm mộ cùng trẻ nhỏ

Đưa trẻ đi thăm mộ là cách dạy về nguồn cội tự nhiên. Kể cho trẻ nghe về ông bà, cho trẻ cắm hoa, nhổ cỏ nhẹ. Giữ trẻ tránh xa lửa, hố sâu, rắn rết; mang nước uống, mũ nón khi trời nắng.

Trẻ sợ thì không ép; để trẻ quen dần qua nhiều lần.

Khi phải di dời mộ

Có khi phải di dời mộ do quy hoạch, giải phóng mặt bằng. Gia đình cần làm theo thông báo của chính quyền, tìm hiểu chính sách hỗ trợ, chọn nơi an táng mới. Việc di dời thường kèm lễ cải táng, cần người có kinh nghiệm và giữ an toàn vệ sinh.

Thông tin chính sách thay đổi theo từng dự án, hỏi trực tiếp cơ quan phụ trách.

Chuyện "phong thuỷ mộ" và lời doạ dẫm

Một số người đến nghĩa trang chào mời "chỉnh hướng mộ", "mộ phạm, con cháu lận đận", đòi chi phí lớn. Phần lớn nghĩa trang có quy hoạch, vị trí và hướng do ban quản lý định; tự ý sửa còn vi phạm quy định. Hãy tỉnh táo, hỏi người lớn trong họ và ban quản lý trước khi làm.

Chăm sóc mộ sạch đẹp, thăm viếng đều đặn mới là điều thiết thực nhất.

Tảo mộ ngày Thanh minh: việc chính trong năm

Thanh minh là một trong hai mươi tư tiết khí, thường rơi vào đầu tháng Tư dương lịch, tháng Ba âm lịch. Đây là dịp nhiều gia đình ra mộ đông đủ nhất: dọn cỏ, đắp thêm đất, sơn lại chữ bia, thắp hương, bày lễ. Trời lúc này thường mát, khô, thuận cho việc sửa sang.

Nên đi sớm vào buổi sáng, tránh nắng gắt buổi trưa. Mang theo đủ dụng cụ: cuốc nhỏ, chổi, bao đựng rác, nước, khăn lau, găng tay. Người lớn tuổi có thể chỉ thắp hương, để con cháu khoẻ làm việc nặng.

Chữ trên bia mộ mờ, sai: sửa thế nào

Bia mộ lâu năm chữ mờ có thể tô lại bằng sơn chuyên dùng cho đá, chọn màu giống chữ cũ. Nếu bia ghi sai tên, sai năm sinh năm mất, nên thay bia mới hoặc khắc lại, vì đây là thông tin con cháu đời sau dựa vào. Trước khi khắc, đối chiếu kỹ với gia phả, giấy tờ.

Có gia đình gắn thêm ảnh sứ lên bia. Ảnh sứ bền với nắng mưa hơn ảnh dán thường, nhưng cũng cần lau chùi định kỳ.

Ghi chép một lần thăm mộ

Sau mỗi lần thăm mộ, có thể ghi vài dòng vào sổ gia đình: ngày đi, ai đi, đã làm gì, mộ có hư hỏng gì cần sửa lần sau. Chụp vài tấm ảnh lưu lại. Thói quen nhỏ này giúp việc chăm mộ có kế hoạch, và để lại tư liệu quý cho con cháu.

Mộ đất, mộ xây, mộ đá: chăm sóc khác nhau

Mộ đất cần đắp đất thường xuyên, dễ bị cỏ mọc và lún, nhưng giữ được vẻ mộc mạc. Mộ xây gạch, ốp gạch men cần trám vết nứt, cọ rêu ở chân mộ, kiểm tra lớp ốp có bong không. Mộ đá bền nhất, chủ yếu cần lau rêu, tô lại chữ và giữ rãnh thoát nước thông.

Biết mộ nhà mình thuộc loại nào giúp chuẩn bị đúng dụng cụ và lường trước công việc mỗi lần ra mộ, khỏi mất công đi lại nhiều lần.

Đồ dùng cho mộ phần bền với thời tiết

Bát hương đá, lọ hoa đá, đèn chống gió giúp mộ gọn gàng, ít hỏng. Chọn món có chân nặng, không dễ đổ, không dễ bị lấy mất. Ai cần tham khảo các vật phẩm đá bền có thể xem gian đá phong thủy, chọn món giản dị, hợp khu mộ.

Câu hỏi thường gặp