Kiêng kỵ khi đi đường, xuất hành: gặp đám tang, quay lại lấy đồ, mèo đen chạy ngang và những lời kiêng nên bỏ
Trả lời ngắn: Lời kiêng khi đi đường xuất phát từ mong muốn chuyến đi suôn sẻ. Kiêng quay lại lấy đồ là để tránh vội vàng, quên trước quên sau. Gặp đám tang thì nhường đường là phép lịch sự đáng giữ. Còn những lời kiêng như gặp phụ nữ đầu ngày là xui mang định kiến cũ, nên bỏ. Việc thật sự giúp chuyến đi an toàn là chuẩn bị đồ đạc, kiểm tra xe, đi đúng luật và không lái xe khi mệt.
Ra đường cũng có lời kiêng
Người xưa đi xa bằng đò, bằng ngựa, bằng đôi chân, đường sá nhiều hiểm nguy. Mỗi chuyến đi là một chuyện lớn, nên sinh ra nhiều lời kiêng mong chuyến đi bình an, việc làm ăn thuận lợi.
Ngày nay đi lại dễ dàng hơn, nhưng nhiều lời kiêng vẫn còn trong đầu người lớn tuổi. Hiểu nguồn gốc giúp mình giữ phần có ích, bỏ phần không còn hợp.
Kiêng quay lại lấy đồ khi đã ra khỏi nhà
Nhiều người tin rằng đã ra khỏi nhà mà quay lại lấy đồ thì chuyến đi sẽ không suôn sẻ. Có người lỡ quên đồ phải đứng ngoài cửa nhờ người nhà mang ra.
Lý do thực tế đằng sau: người quên đồ thường là người đang vội, đang rối. Lời kiêng nhắc mình chuẩn bị kỹ từ trước. Nếu quên giấy tờ, thuốc men quan trọng thì cứ quay lại lấy, đi mà thiếu những thứ ấy mới là rắc rối thật.
Chuẩn bị đồ từ tối hôm trước
Cách tốt nhất để khỏi phải quay lại là chuẩn bị đồ từ tối hôm trước: giấy tờ tùy thân, ví, điện thoại, sạc, thuốc thường dùng, chìa khóa, đồ cần mang theo.
Một danh sách nhỏ dán ở cửa hoặc ghi trong điện thoại giúp kiểm tra nhanh trước khi ra khỏi nhà. Đây là "lời kiêng" hiện đại hiệu quả nhất.
Gặp đám tang trên đường
Dân gian có hai cách nhìn trái ngược: có nơi cho gặp đám tang là xui, có nơi lại cho là "gặp quan tài, phát tài". Cách nhìn nào cũng là quan niệm.
Điều nên giữ là phép lịch sự: gặp đoàn đưa tang thì giảm tốc độ, nhường đường, không bóp còi, không vượt cắt ngang đoàn. Đó là cách tôn trọng người đã khuất và gia đình đang đau buồn.
Mèo đen chạy ngang đường
Quan niệm mèo đen chạy ngang là xui có ở nhiều nước, có lẽ du nhập và hòa vào quan niệm dân gian Việt. Ở một số nơi trên thế giới, mèo đen lại được coi là mang may mắn.
Điều đáng lo khi có con vật chạy ngang đường là nguy cơ va chạm. Giảm tốc độ, quan sát, không đánh lái gấp là cách xử lý đúng, không phân biệt mèo đen hay mèo trắng.
Kiêng gặp phụ nữ đầu ngày: định kiến nên bỏ
Ngày xưa có lời kiêng ra đường đầu ngày, nhất là đi buôn, mà gặp phụ nữ thì xui. Lời kiêng này xuất phát từ định kiến xem nhẹ phụ nữ trong xã hội cũ.
Ngày nay, lời kiêng ấy không còn chỗ đứng. Phụ nữ đi làm, buôn bán, lãnh đạo ở mọi lĩnh vực. Nhắc lại lời kiêng này, dù đùa, cũng có thể làm người khác tổn thương. Đây là loại lời kiêng nên dứt khoát bỏ.
Xuất hành giờ hoàng đạo
Nhiều người đi xa, nhất là đầu năm, chọn giờ hoàng đạo, hướng tốt để xuất hành. Lịch vạn niên thường ghi giờ tốt và hướng xuất hành trong ngày.
Nếu tiện, chọn một giờ đẹp để lên đường cũng giúp tinh thần thoải mái. Nhưng giờ xuất phát nên ưu tiên hợp lý với lịch trình: tránh giờ cao điểm, tránh đi đêm, đủ thời gian nghỉ.
Kiêng đi xa ngày Nguyệt kỵ
Câu "mùng năm, mười bốn, hai ba, đi chơi cũng lỗ nữa là đi buôn" khiến nhiều người ngại đi xa vào những ngày này. Nếu chọn được ngày khác thì cũng tốt, nhất là để người thân yên lòng.
Khi không chọn được, hãy tập trung vào những gì kiểm soát được: thời tiết, tình trạng xe, sức khỏe, lộ trình. Đó mới là yếu tố quyết định chuyến đi an toàn.
Kiêng nói điều gở trước chuyến đi
Người xưa kiêng nói những câu như "đi cẩn thận kẻo tai nạn" trước chuyến đi, sợ nói gở thành thật. Thay vào đó, người ta chúc "thượng lộ bình an", "đi đến nơi về đến chốn".
Lời chúc tích cực giúp người đi yên tâm. Còn những lời nhắc an toàn cụ thể như "nhớ đội mũ", "đừng lái khi buồn ngủ" vẫn nên nói, vì đó là quan tâm thật.
Kiểm tra xe trước khi đi xa
- Lốp xe đủ hơi, không mòn, không phồng.
- Phanh ăn, đèn và còi hoạt động.
- Dầu máy, nước làm mát đủ mức.
- Giấy tờ xe, bằng lái, bảo hiểm mang đủ.
- Ô tô có bộ dụng cụ, lốp dự phòng, đèn pin.
Những lời kiêng an toàn đáng giữ
Có những "lời kiêng" mà ai cũng nên giữ: không lái xe sau khi uống rượu bia, không lái khi buồn ngủ, không dùng điện thoại khi lái, không chở quá số người, không để trẻ nhỏ ngồi ghế trước ô tô khi chưa đủ tuổi, đủ chiều cao theo quy định.
Những điều này không cần tin hay không tin, vì hậu quả là thật và có thể đo đếm.
Đi xa đầu năm
Đầu năm, đường sá đông, nhiều người đi lễ, đi chúc Tết, trở lại thành phố. Đây là lúc dễ xảy ra tai nạn vì mệt mỏi, vì rượu bia ngày Tết.
Nên khởi hành sớm, nghỉ giữa chặng, không cố đi đêm cho kịp. Nếu đã uống rượu bia, nhờ người khác lái hoặc gọi xe.
Gửi lời chào người ở nhà
Một thói quen đẹp của người xưa là chào ông bà, cha mẹ trước khi đi xa, thắp nén nhang trên bàn thờ. Đến nơi, báo tin cho người nhà yên tâm.
Ngày nay, một tin nhắn "con đến nơi rồi" cũng đủ làm người ở nhà an lòng. Đây là "nghi thức" nhỏ mà ý nghĩa lớn.
Xuất hành đầu năm theo nếp xưa
Ngày mùng một, mùng hai Tết, nhiều gia đình chọn giờ, chọn hướng để "xuất hành" lấy may: ra khỏi nhà đi về một hướng tốt, thường kết hợp đi lễ chùa, đi chúc Tết họ hàng.
Đây là một tục vui, giúp mở đầu năm mới với tâm thế phấn khởi. Chọn hướng, chọn giờ cho vui là được, không cần quá câu nệ nếu lịch trình không cho phép.
Lời kiêng khi đi biển, đi sông
Người làm nghề sông nước có nhiều lời kiêng riêng: kiêng nói từ "lật", "chìm" trên thuyền, kiêng úp bát khi ăn trên ghe, kiêng để cá nằm ngửa. Những lời kiêng này phản ánh nỗi lo trước sóng gió.
Phần thật sự bảo vệ người đi biển, đi sông là áo phao, theo dõi thời tiết, không ra khơi khi có bão. Giữ lời kiêng cho yên lòng, nhưng không bao giờ thay thế các biện pháp an toàn.
Phân biệt lời kiêng để giữ và để bỏ
Lời kiêng giúp mình cẩn thận, chuẩn bị kỹ, lịch sự với người khác thì nên giữ. Lời kiêng làm mình lo lắng vô cớ thì có thể bỏ qua. Lời kiêng mang định kiến với một nhóm người thì nên bỏ hẳn.
Đi đường an toàn không nằm ở việc tránh một con mèo đen, mà ở sự tỉnh táo và tôn trọng luật lệ của chính mình.
Món nhỏ bình an trên xe
Nhiều người treo một món nhỏ trên xe như lời nhắc lái cẩn thận. Có thể tham khảo các mẫu gậy như ý và vật phẩm nhỏ khác; chọn món nhẹ, gắn chắc, không che tầm nhìn, không đặt chỗ túi khí bung ra.