Chọn năm sinh con hợp tuổi bố mẹ: quan niệm dân gian, kế hoạch thực tế và những giới hạn nên biết
Trả lời ngắn: Nhiều gia đình muốn chọn năm sinh con hợp tuổi bố mẹ, thường xét theo ngũ hành nạp âm, tam hợp, lục hợp và tránh xung. Đây là quan niệm dân gian, các trường phái cho kết quả khác nhau, và mốc đổi năm âm lịch dễ làm tính lệch. Nên coi đây là tham khảo; sức khỏe của mẹ, tuổi sinh sản, điều kiện kinh tế và mong muốn của hai vợ chồng mới là điều quyết định.
Vì sao người Việt quan tâm chuyện năm sinh con
Trong quan niệm dân gian, tuổi của con nếu hợp với tuổi cha mẹ thì gia đình êm ấm, con dễ nuôi, làm ăn thuận lợi. Ngược lại, tuổi xung thì sợ cha con khắc khẩu, gia đạo lục đục.
Ngày nay quan niệm này vẫn phổ biến, nhất là ở các gia đình có người lớn coi trọng tử vi. Hiểu nó đúng mức giúp vợ chồng trẻ bàn chuyện với ông bà dễ hơn.
Các cách xem phổ biến
| Cách xem | Dựa vào | Ý chính |
|---|---|---|
| Ngũ hành nạp âm | Mệnh theo năm sinh (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) | Tương sinh tốt, tương khắc nên cân nhắc |
| Thiên can | Can năm sinh (Giáp, Ất...) | Can hợp tốt, can xung nên cân nhắc |
| Địa chi | Con giáp | Tam hợp, lục hợp tốt; lục xung, tứ hành xung kỵ |
| Cung phi | Cung mệnh theo bát trạch | Cùng nhóm Đông hay Tây tứ mệnh |
Mỗi cách cho một kết quả riêng, và hiếm khi một năm sinh hợp với cả bố lẫn mẹ theo mọi cách. Vì vậy các thầy thường cộng điểm, cân nhắc, không có đáp án tuyệt đối.
Tam hợp, lục hợp và tứ hành xung
Tam hợp là bốn bộ ba con giáp được coi là hợp nhau: Thân – Tý – Thìn, Dần – Ngọ – Tuất, Tỵ – Dậu – Sửu, Hợi – Mão – Mùi. Lục hợp là sáu cặp: Tý – Sửu, Dần – Hợi, Mão – Tuất, Thìn – Dậu, Tỵ – Thân, Ngọ – Mùi.
Tứ hành xung là bốn nhóm: Tý – Ngọ – Mão – Dậu, Dần – Thân – Tỵ – Hợi, Thìn – Tuất – Sửu – Mùi. Trong mỗi nhóm có cặp xung trực tiếp (Tý – Ngọ, Mão – Dậu...). Dân gian thường khuyên tránh sinh con tuổi xung trực tiếp với cha mẹ, nhưng cũng nhiều người cho rằng chuyện này không đáng lo.
Ngũ hành tương sinh, tương khắc
Theo ngũ hành, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim; Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim. Mệnh con sinh cho mệnh cha mẹ hoặc ngược lại đều được coi là tốt.
Lưu ý là mệnh nạp âm có nhiều tầng nghĩa, ví dụ cùng là Thủy nhưng "nước suối" khác "nước biển", nên có trường phái không xét khắc một cách máy móc. Chỗ này các sách giải thích khác nhau.
Mốc đổi năm: dễ tính lệch nhất
Năm tuổi tính theo âm lịch, đổi vào Tết Nguyên Đán, không phải ngày một tháng một dương lịch. Bé sinh tháng một, tháng hai dương lịch có thể vẫn thuộc tuổi năm cũ.
Còn một chỗ bất đồng nữa: có trường phái lấy mốc Lập Xuân (khoảng đầu tháng hai dương lịch) để đổi năm, có trường phái lấy mùng một Tết. Hai mốc này có khi lệch nhau vài tuần. Khi bé sinh gần các mốc này, nên tra lịch vạn niên cẩn thận và hiểu rằng hai cách tính có thể ra hai tuổi khác nhau.
Vì sao không nên đặt nặng chuyện hợp tuổi
Sinh con không phải lúc nào cũng theo kế hoạch. Cố chờ một năm "hợp tuổi" có thể khiến vợ chồng lỡ thời điểm thuận lợi về sức khỏe, nhất là khi người mẹ đã lớn tuổi.
Không có nghiên cứu nào cho thấy con sinh năm "khắc tuổi" cha mẹ thì gia đình kém hạnh phúc. Hạnh phúc gia đình đến từ cách cha mẹ yêu thương, dạy dỗ, cách vợ chồng cư xử với nhau.
Những yếu tố nên xét trước
- Sức khỏe của người mẹ và người cha, khám tiền thai khi có điều kiện.
- Tuổi sinh sản: khả năng có thai giảm dần theo tuổi, nên hỏi bác sĩ khi có kế hoạch.
- Khoảng cách giữa hai lần sinh để mẹ đủ thời gian hồi phục.
- Điều kiện kinh tế, chỗ ở, người hỗ trợ chăm con.
- Mong muốn và sự sẵn sàng của cả hai vợ chồng.
Khi con sinh năm "không hợp" thì sao
Nhiều gia đình lo lắng khi con sinh vào năm được cho là xung tuổi cha mẹ. Dân gian có những cách "hóa giải" như đặt tên con theo hành tương sinh, nhận cha mẹ nuôi tượng trưng, đổi cách xưng hô.
Các cách này mang tính tâm lý, ai thấy yên lòng thì làm. Điều không nên là để nỗi lo ấy ảnh hưởng tới tình cảm với con, hoặc để ai đó lợi dụng nỗi lo để bán dịch vụ "giải hạn" đắt tiền.
Cẩn trọng với lời hứa "sinh con theo ý muốn"
Một số nơi quảng cáo cách chọn ngày thụ thai theo âm lịch, theo tuổi mẹ để "chọn giới tính" hay "chọn năm tốt" cho con. Các bảng tính kiểu này không có cơ sở khoa học.
Việc lựa chọn giới tính thai nhi còn bị pháp luật nghiêm cấm. Gia đình nên tránh mọi dịch vụ hứa hẹn điều này.
Bàn với ông bà thế nào
Khi người lớn trong nhà muốn chọn năm sinh cho cháu, vợ chồng trẻ có thể lắng nghe, ghi nhận lời góp ý, rồi giải thích kế hoạch của mình dựa trên sức khỏe và điều kiện.
Câu nói nhẹ nhàng như "Con nghe bố mẹ, nhưng bác sĩ khuyên con không nên chờ lâu" thường dễ được chấp nhận hơn là tranh cãi về chuyện đúng sai của tử vi.
Dùng công cụ tra cứu cho đúng
Nếu muốn tham khảo, có thể dùng các công cụ tra năm sinh, mệnh, con giáp để biết năm âm lịch, nạp âm của mỗi người. Nhớ kiểm tra mốc đổi năm và đọc kết quả như tham khảo.
Một kết quả "không hợp" không nói lên điều gì về tương lai của đứa trẻ hay hạnh phúc của gia đình.
Điều đáng nhớ nhất
Mọi đứa trẻ sinh ra đều xứng đáng được đón nhận bằng niềm vui trọn vẹn, dù sinh năm nào. Chuyện hợp tuổi chỉ nên là câu chuyện vui để bàn trong nhà, không phải thước đo cho tình thương.
Ví dụ đọc một kết quả xem tuổi
Giả sử bố tuổi Dần, mẹ tuổi Mão, đang cân nhắc sinh con tuổi Ngọ. Xét theo tam hợp, Dần – Ngọ – Tuất là một bộ tam hợp nên bố và con được coi là hợp. Mẹ tuổi Mão với con tuổi Ngọ không thuộc nhóm xung trực tiếp. Theo cách xem địa chi, đây là một tổ hợp khá thuận.
Nhưng nếu xét thêm ngũ hành nạp âm của từng năm sinh cụ thể, kết quả có thể khác, vì mệnh còn phụ thuộc thiên can. Ví dụ này cho thấy vì sao cùng một cặp tuổi mà mỗi người xem lại ra một kết luận: họ chọn xét tiêu chí khác nhau.
Chuyện "sinh con năm tuổi của mẹ"
Một số nơi kiêng mẹ sinh con vào năm tuổi của mình (năm trùng con giáp của mẹ), cho rằng năm tuổi là năm vận hạn. Đây cũng là quan niệm dân gian, không có cơ sở chắc chắn.
Năm tuổi chỉ là năm trùng con giáp; sức khỏe của mẹ trong năm ấy phụ thuộc thể trạng và chăm sóc, không phụ thuộc con giáp. Nếu gia đình lo, cách tốt nhất vẫn là khám thai đều đặn và giữ tinh thần thoải mái.
Quà mừng cho gia đình đón con
Khi gia đình đã có tin vui, một món quà nhỏ mang ý chúc phúc thường được ông bà, bạn bè gửi tới. Nếu muốn, có thể xem linh vật 12 con giáp theo tuổi của bé làm vật kỷ niệm, đặt ở kệ cao, xa tầm với của trẻ.